Author Archives: डिजिटल दैनिक

सभाध्यक्ष नेम्वाङको देशभर पुत्ला जलाइयो

Caption
FacebookTwitterGoogle+PrintEmailShare

काठमाडौं: एकीकृत माओवादी नेतृत्वको १९ दलिय मोर्चाले आइतबार साँझ देशभरका सभाध्यक्ष सुवास नेम्वाङको पुत्ला दहन गरेको छ । संविधानसभालाई जबर्जस्ती प्रक्रियामा लागरेको विरोधमा मोर्चाले कालो दिनको संज्ञा दिदै विरोध प्रदशन गरेको हो ।

आईतबार साँझ काठमाडौंको रत्नपार्कमा भेला भएका दलका कार्यकर्ताले सुवास नेम्वाङ विरुद्ध नाराबाजी गर्दै उनो पुत्ला जलाएका थिए । मोर्चाका कार्यकर्ताहरुले ‘देश कांग्रेस एमालेको चेम्बर भएको आरोप लगाएका थिए ।

त्यस्तै ललितपुरको लगनखेलमा पनि सभाध्यक्ष्यको पुत्ला दहन गर्दै मोर्चाका कार्यकर्ताले ‘सत्ताधारीको तानशाही पनि टुलुटुलु हेरेर नबस्ने बताए ।

आइतबार साँझ देशभरका मुख्य शहरहरुमा पुत्ला दहन गरिएको मोर्चाले जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख गरिएको छ ।

एमाओवादी नेतृत्वको ३० दलिय मोर्चाले सभाध्यक्ष नेम्वाङलाई बहिस्कार गर्ने

काठमाडौं: एकीकृत माआवादी नेतृत्वको ३० दलिय मोर्चाले संविधानसभा अध्यक्ष सुवास नेम्वाङले आयोजना गरेको कुनै पनि वार्ता र बैठकमा सहभागि नहुने निर्णय गरेको छ ।
सभाध्यक्ष नेम्वाङले विपक्षीको विरोधका वावजुत प्रश्नावली प्रस्ताव समिति आफै गठन गरेपछि मोर्चा थप आक्रोशित बन्दै सभाध्यक्षलाई बहिस्कार गर्ने निर्णय गरेको हो । ‘सभामुखले आफ्नो पदयि दायित्व अनुसार तटस्थता कामय गर्न नसकेर कांग्रेस–एमालेकै प्रवक्ता बनेकाले हामीले उहाँले वोलाएको कुनै पनि बैठकमा सहभागि नहुने निर्णय गरेका हौ’ बैठकमा सहभागि सद्भावना सहअध्यक्ष लक्ष्मणलाल कर्णले डिजिटल दैनिकसँग भने ।
सिहदरबारमा बसेको संविधानसभामा सहभागि १९ र संविधानसभा बाहिरका ११ दल सहभागि बैठकले संविधानसभाको बैठक बाहेक अन्य सभामुख भएको बैठकमा नजाने समेत निर्णय गरेको छ ।

नयाँ खोल ओडेर २०४७ सालको संविधान ल्याउदैछन् : भट्टराई

alt text

काठमाडौं: एमाओवादी नेता डा. बाबुराम भट्टराई सभासमुखले आफै प्रश्नावली समिति बनाएर संविधानसभाको आत्माको हत्या गरेको टिप्पणि गरेका छन् ।

आईतबार बसेको संविधानसभा बैठकपछि सञ्चारकर्मीहरुसँग कुरा गर्दै पूर्वप्रधानमन्त्री समेत रहेका भट्राईले कांग्रेस–एमाले २०४७ सालको संविधान जारी गर्ने तयारीमा रहेको आरोप लगाए ।
एमाओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले सभाध्यक्षले संविधानसभालाई विभाजित गर्ने काम गरेको आरोप लगाए । ‘अब ०४७ सालको संविधान नयाँ खोलमा जारी गर्ने बाटो खुलेको छ’ भट्राईले भने ।

एमाओवादी नेता डा. बाबुराम भट्टराई सभासमुखले आफै प्रश्नावली समिति बनाएर संविधानसभाको आत्माको हत्या गरेको टिप्पणि गरेका छन् । आईतबार बसेको संविधानसभा बैठकपछि सञ्चारकर्मीहरुसँग कुरा गर्दै पूर्वप्रधानमन्त्री समेत रहेका भट्राईले कांग्रेस–एमाले २०४७ सालको संविधान जारी गर्ने तयारीमा रहेको आरोप लगाएका हुन्

एकीकृत नेकपा माओवादीका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले संविधानसभा अध्यक्षले प्रश्नावली समिति गठन गरेर तटस्थ हुनुपर्ने पदिय मर्यादा नाघेर कलंकको टीका लगाएको बताएका छन् ।
‘अघिल्लो संविधानसभामा आफूहरुले बैठक बोलाउन आग्रह गर्दा नमान्ने सभाध्यक्षले अहिले संविधानसभाको कार्यकाल तीन वर्ष बाँकी हुँदा एउटा पक्षमा लागेर प्रक्रिया सुरु गरेर टस्थता तोडेका छन्’ उनले भने, ‘‘सभाध्यक्षले पार्टी प्रवक्ताको रुपमा काम गर्नुभयो । यसको परिणाम राम्रो हुने छैन ।’
सभाध्यक्षले दिएको चार दिनको समयको कुनै अर्थ नरहेको भन्दै उनले भने(‘अब हामी जनतामा जान्छौं । त्यसको परिणम कांग्रेस, एमाले र सभाध्यक्षले जिम्मा लिनुपर्छ ।’
संविधानसभामा विपक्षीको नाराबाजीका वीचमा सभाक्ष सुवास नेम्वाङले प्रश्नावली समिति गठनको प्रस्ताव गरेका थिए । जसलाई बहुमतले पारित गरेको छ ।

राष्टपतिले प्रधानमन्त्रीलाई भने, संविधानसभाको मुठभेड समाधान गर

Caption

राष्टपति रामवरण यादवले संविधानसभामा मुठभेडको अवस्था अन्त्यगरी गतिरोध आपसी सहकार्यबाट समाधान गर्न प्रधानमन्त्री सुशील कोइरालालाई अनुरोध गरेका छन् ।

शनीबार राती आफुलाई भेट्न शितल निवासमा आएका प्रधानमन्त्रीलाई राष्टपति यादवले सबै दलसँग वार्ता र संवाद अघि बढाउदै सहमति कायम गर्न आग्रह गरेका हुन् । ‘संविधानसभाको गतिरोध लगायत समसामयिक विषयमा छलफल भएको हो’ प्रधानमन्त्रीका प्रेस संयोजक प्रकाश अधिकारीले भने ।

भेटमा प्रधानमन्त्री कोइरालाले भने एकीकृत माओवादी र मधेसवादी दलहरु संविधान निर्माण गर्नेतर्फ नभई संविधान निर्माणमा अवरोध गर्न उद्यत रहेको बताउदै संविधानसभालाई प्रक्रियाबाट अघि बढाउने धारणा राखेका थिए । शितल निवास स्रोतका अनुसार आईतबार हुने संविधानसभा बैठक बस्नुअघि दलहरुबीच सहमतिको प्रयाश गर्न राष्टपतिले आग्रह गरेका थिए । उनले संविधानसभामा सबै दलको सहमतिमा संविधान जारी गर्न सम्भव नभएपछि अधितम दलहरुको सहमति कायम गराउन राष्टपतिको सुझाव थियो । ‘समसामयिक विषयमा राष्टपति र प्रधानमन्त्रीबीच भेट भएको हो’ राष्टपतिका प्रेस सल्लाहकार राजेन्द्र दाहालले भने ।

स्रोतका अनुसार राष्टपतिले संविधानसभाभित्र मुठभेड हुने अवस्थाबाट जोगाउन प्रधानमन्त्रीलाई आग्रह गरेका थिए । प्रधानमन्त्रीले भने आफु संविधानसभाभित्र सहमतिकै आधारमा संविधान निर्माण प्रक्रिया अघि बढोस भन्ने पक्षमा रहेको तर एमाओवादी र मधेसवादी दलले अनावस्यक वखेडा झिक्ने गरेकाले असहज अवस्थाको सृजना भएको धारणा राखेका थिए ।

प्रधानमन्त्रीले संविधानसभाभित्र पछिल्लो समय एमाओवादी र मधेसवादीदलहको अवरोधका कारण उत्पन्न परिस्थितिको बारेमा पनि राष्टपतिलाई जानकारी गराएका थिए ।

एमाोवादी नेतृत्वको मोर्चाले सभाध्यक्षसँग माग्यो १० दिनको समय

prachanda

काठमाडौं: एकीकृत माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डसहितका विपक्षी नेताहरुले संविधानसभा अध्यक्ष सुवास नेम्वाङलाई भेटेर सहमतिका लागि दलहरुलाई १० दिनको समय दिन आग्रह गरेका छन् । ‘हामीले भोलिको बैठक स्थगित गरेर दलहरुलाई १० दिनको समय दिन आग्रह गरेका छन् ।

मोर्चामा आवद्ध प्रमुख सात दलको बैठकपछि माओवादी अध्यक्ष प्रचण्ड, नेता डा.बाबुराम भट्टराई, उपाध्यक्ष नारायणकाजी श्रेष्ठ र फोरम लोकतान्त्रिकका अध्यक्ष उपेन्द्र यादवले सभाध्यक्ष नेम्वाङलाई भेटेका थिए ।

विपक्षीको नाराबाजीका बीच सभाध्यक्ष आफैंले समिति घोषणा गर्न नसक्ने विपक्षीको दाबी छ । उनहरुले प्रक्रियामा गए अझै कडा प्रतिवाद गर्ने बताएा छन् ।

दलीय सहमति विना संविधानसभाभित्र प्रनावली समिति गठनको प्रक्रिया अघि बढाए कडा प्रतिवाद हुने एमअ‍ोवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले चेतावनी दिए । ‘प्रक्रिया अघि बढे प्रतिवाद हुन्छ । रोक्न पुरै कोसिस गछौं’ सिंहदरवारमा सञ्चारकर्मीहरुसँग कुरा गर्दै प्रचण्डले भने ‘अस्तिको भन्दा कडा प्रतिवाद हुन्छ ।’

सिमरा गोल्डकपको उपाधी आर्मीलाई

Caption

काठमाडौंः छैटौं सिमरा गोल्डकप आमन्त्रण फूटवल प्रतियोगिताको उपाधी नेपाल आर्मी क्लबले जितेको छ । सिमरा रंगशालामा शनिवार भएको फाईनल भिडन्तमा नेपाल पुलिस क्लबलाई २-० गोल अन्तरले पराजित आर्मीले मोफसलकै सर्वाधिक पुरस्कार राशीको प्रतियोगिताको उपाधी हात पारेको हो ।

आर्मीलाई उपाधी दिलाउने क्रममा खेलको १५ औं मिनेटमा टंक बस्नेतको गोलले अग्रता लिएको आर्मीले ७७ मिनेटमा नवयुग श्रेष्ठले आर्मीका लागी दोस्रो गोल थपेका थिए । खेलमा कमजोर प्रदर्शनमा देखिएको पुलिसले ८४ औं मिनेटमा पाएको पेनाल्टी चुकाएको थियो । प्रतिस्पर्धात्मक खेलमा पुलिसलाई पराजित गर्दै उपाधी चुमेको आर्मीले ट्रफिसहित चार लाख हात पायो भने, उपबिजेता पुलिसले दुई लाखमा चित्त बुझाउनु पर्यो ।
प्रतियोगिताको सर्वाधिक गोलकर्ता र सर्वोत्कृष्ठ खेलाडी आर्मीका नवयुग श्रेष्ठ घोषित हुदै श्रेष्ठले मोटरसाईकल १५ हजार नगद हात पारे । प्रतियोगिताको उत्कृष्ट गोलरक्षक आर्मीका बिकेश कुथु, मिडफिल्ड आर्मीका टंक बस्नेत, फरवार्ड आर्मीका भरत खवास, प्रशिक्षक आर्मीका मेघराज केसी घोषित भए भने उत्कृष्ट डिफेन्डर पुलिसका सुरज बिक घोषित भए । सबै बिधाका बिजेताले नगद १० हजार पुरस्कार प्राप्त गरे ।
बिजेता तथा उपबिजेता टिमलाई प्रमुख अतिथीद्धय बरिष्ठ कलाकार मदनकृष्ण श्रेष्ठ र हरिबंश आचार्यले पुरस्कार वितरण गर्नुभएको थियो ।

कांग्रेस–एमाले मुलुकलाई मुठभेडमा लान चाहन्छन् : मोर्चा

BIK_1469

काठमाडौं: संविधानसभा अवरोध गर्दै आएको एमाओवादी नेतृत्वको गठवन्धनले वार्ता प्रस्ताव अस्वीकार गरेर सत्तारुढ दलहरुले गम्भीर मुठभेडमा लैजान खोजेको निष्कर्ष निकालेका छन् ।

नेकपा–माओवादी, पाँच मधेसवादी दल र संघीय समाजवादी पार्ट संलग्न संघीय लोकतान्त्रिक गठवन्धनको शनिबार बसेको बैठकले संविधानसभासँगै सडक आन्दोलनलाई पनि जारी राख्ने निर्णय गरेको छ ।

संविधानसभा अवरोध गर्दै आएको एमाओवादी नेतृत्वको गठवन्धनले वार्ता प्रस्ताव अस्वीकार गरेर सत्तारुढ दलहरुले गम्भीर मुठभेडमा लैजान खोजेको निष्कर्ष निकालेका छन् । नेकपा–माओवादी, पाँच मधेसवादी दल र संघीय समाजवादी पार्ट संलग्न संघीय लोकतान्त्रिक गठवन्धनको शनिबार बसेको बैठकले संविधानसभासँगै सडक आन्दोलनलाई पनि जारी राख्ने निर्णय गरेको छ

‘हामीले दुई पटक वार्ता प्रस्ताव गर्‍यौं तर, सत्तारुढ दलले वार्ता गर्दिन भनेको छ’ सद्भावना पार्टीका सहअध्यक्ष लक्ष्मण लाल कर्णले भने संहमति नगर्ने र प्रक्रियाबाट अघि बढेर सत्तारुढ दलहरुले मुलुकलाई मुठभेडमा लैजान खोजेका छन् ।’

सत्तारुढ दलले आफूसँग मात्र जनादेश छ भनेर पेलेर जान खोजेको मोर्चाको बैठकको ठहर छ ।

बैठकले प्रश्नावली समिति गठनको प्रस्ताव आफैं अघि नबढाउन संविधानसभा अध्यक्षलाई आग्रह गर्ने निर्णय पनि गरेको छ । विपक्षीले नाराबाजी र रोष्टम घेराउ गरेर कांग्रेस प्रमुख सचेतकलाई प्रस्ताव पेश गर्न रोक्दै आएका छन् ।

तर, आइतबारको बैठकमा सभाध्यक्ष नेम्वाङ आफैंले प्रस्ताव पेश गर्न सक्ने अनुमान गरिएको छ । शुक्रबारको बैठकमा नै नेम्वाङ प्रनावली गठन प्रक्रिया आइतबार निष्कर्षमा पुग्छ भनिसकेका छन् ।

अख्तियारका अर्को अधिकृत पनि घुस लिदालिदै पक्राऊ

CIAA

डिजिटल दैनिक संबाददाता
काठमाडौं: अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगका क्षेत्रीय कार्यालय धनकुटाका एक अधिकृत घुस लिदांलिदै अख्तियारकै टालीद्वारा प्रक्राउ परेका छन् । अख्तियार खुरुपयोग अनुसन्धान आयोग धनकुटाका अधिकृत खिमानन्द ज्ञवाली सेवाग्राहीबाट डेढ लाख घुस लिदालिदै अख्तियारकै टोलीबाट पक्राउ परेका हुन् ।
दुई हप्ता अघि क्षेत्रीय कार्यालय पोखराका कर्मचारी पनि सेवाग्राहीबाट घुस लिदा लिदै पक्राउ परेका थिए ।

संविधानसभा अवरोध भोली अन्त्य हुन्छ : नेम्वाङ

Subash Nemang

संविधानसभा अध्यक्ष सुवासचन्द्र नेम्वाङले प्रस्ताव समिति गठनको अवरुद्ध प्रक्रिया आइतबार निष्कर्षमा पुर्‍याउने बताएका छन् । गतिरोध अन्त्य गर्न उनले अघि सारेको पछिल्लो मार्गचित्र कार्यान्वयन भए संविधान निर्माणको नयाँ कार्यतालिका निर्माणको ढोका खुल्नेछ ।

‘संविधान जारी गर्ने जुन नारा तपाईंहरू (प्रतिपक्षी मोर्चा) ले लगाउनुभएको छ, त्यसका लागि कार्यसूचीमा रहेको प्रक्रिया अघि बढ्नुपर्छ,’ संविधानसभाको बैठकमा जारी अवरोधकै बीच शुक्रबार नेम्वाङले भने, ‘म यहाँहरूलाई साक्षी राखेर प्रस्ट शब्दमा भन्न चाहन्छु, संविधानसभाको कार्यसूचीमा रहेको विषय तपाईं-हाम्रो हो । अब अर्को बैठकमा त्यसले सार्थकता पाउनेछ भन्ने उद्घोष म तपाईंहरू सबैका तर्फबाट गर्छु ।’

सभाध्यक्ष नेम्वाङले शुक्रबार सत्तापक्ष र प्रतिपक्षी मोर्चाका शीर्ष नेताहरूसँग छुट्टाछुट्टै छलफल गरेका थिए । छलफलका क्रममा दुवै पक्ष सभाध्यक्ष स्वयंले समिति गठनको प्रस्ताव गर्ने मध्यमार्गी बाटोमा सकारात्मक भएका छन् ।

बैठकको कार्यसूचीमा कांग्रेस मुख्य सचेतक चीनकाजी श्रेष्ठले प्रस्ताव निर्माण समिति गठन गरियोस् भनी सदस्यहरूको नामावलीसहितको प्रस्ताव प्रस्तुत गर्ने र एमाले प्रमुख सचेतक अग्नि खरेलले प्रस्तावको समर्थन गर्ने उल्लेख छ ।

सभाध्यक्षको आग्रहमा सत्तापक्षले कार्यसूची जस्ताको तस्तै पेस गर्ने प्रस्ताव छाडेका छन् भने प्रक्रिया नै अघि बढ्न नदिने अडानमै रहेको प्रतिपक्षी मोर्चाले सभाध्यक्षको पछिल्लो प्रस्तावलाई सकारात्मक रूपमा लिँदै दुई दिनको समय मागेको जानकारी संविधानसभा सचिवालय स्रोतले दिएको छ । नेम्वाङले आइतबार बस्ने बैठकमा प्रस्ताव समिति घोषणा गर्नेछन् ।

संविधानसभामा रहेका दल र दलका नेताहरूलाई संविधान निर्माणको आगामी बाटो कस्तो हुन्छ भन्ने प्रस्ट पार्न आग्रह गर्दै सभाध्यक्ष्ा नेम्वाङले संविधान निर्माणको नयाँ कार्ययोजनाको गृहकार्यका लागि दलहरूलाई आग्रह गरेका छन् । ‘संविधान जारी गर्नुपर्ने माघ ८ को समयसीमा मस्यौदा नै निर्माण नगरी व्यतित भयो । अब संविधान निर्माणको काम कसरी अघि बढ्छ, सबैले हामीलाई हेरिरहेका छन्,’ आफ्नो पछिल्लो प्रस्तावमा सबै दल सहमत नभइसके पनि प्रक्रिया नरोक्ने संकेत गर्दै उनले अवरुद्ध बैठककै क्रममा भने, ‘अगाडि बढाए मात्र समस्याको समाधान हुन्छ । पछि हट्नु वा एकै ठाउँमा उभिनु समस्याको समाधान होइन । यसतर्फ म सबै दलको ध्यानाकर्षण गराउँछु ।’

 

प्रधानमन्त्री सुशील कोइरालाको संवोधनमा के छ ? (संवोधानको पूर्णपाठ सहित)

caption

काठमाडौं: प्रधानमन्त्री सुशील कोइरालाले शान्तिपूर्ण लोकतान्त्रिक विधिबाट छिटै मुलुकले नयाँ संविधान पाउने बताएका छन् । संविधानसभाले तय गरेको एक बर्षको कार्यतालिका पुरा नभएको भोलिपल्टै शुक्रबार राष्ट्रका नाममा संवोधन गर्दै प्रधानमन्त्री कोइरालाले केही राजनीतिक दलहरुको अनावस्यक अडान र लोकतान्त्रिक विधि र मान्यता विपरितका क्रियाकलापका कारण तोकिएको समयभित्र संविधान आउन नसकेको बताए ।

‘हामी छिटै लोकतान्त्रिक विधि अवलम्वन गर्दै संघीयल लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक संविधान जारी गर्ने छौ’ कोइरालाले भने । उनले संविधानका अन्तरवस्तुमा दलहरुबीचको मतभेद संविधान जारी भएपछि पनि शंसोधन प्रक्रियाबाट हल गर्न सकिने बताए । ‘मुुलुकको भविष्य हाम्रो उद्देश्यको एकतामा निर्भर रहन्छ । संविधान एक राजनीतिक दस्तावेज पनि हो । यसमा तोकिएको सशोधनको प्रक्रियाबाट समय सापेक्ष जनआकांक्षा प्रतिविम्बित हुन्छ’ प्रधानमन्त्रीले भने, ‘त्यसकारण लोकतान्त्रिक विधि र प्रक्रियाबाट संविधान बनाई मुलुकलाई लामो संक्रमणकालबाट जतिसक्दो चाँडो निकास दिनु अनिवार्य ठानेको छु ।’

‘मेरो लक्ष्य लोकतान्त्रिक संविधान निर्माण गरेर मुलुकलाई शान्ति, स्थिरता र दिगो विकास पथमा अग्रसर गराउनु हो । सत्ता मेरो लागि गौण विषय हो’ प्रधानन्त्री कोइरालले संवोधानमा भने, ‘म संविधान निर्माण पूरा गराउने अभियानमा प्रतिबद्ध छु ।’

उनले आफ्नो लक्ष्य संविधान निर्माण गर्ने भएको उल्लेख गर्दै सत्ता गौण विषय भएको पनि बताए । ‘मेरो लक्ष्य लोकतान्त्रिक संविधान निर्माण गरेर मुलुकलाई शान्ति, स्थिरता र दिगो विकास पथमा अग्रसर गराउनु हो । सत्ता मेरो लागि गौण विषय हो’ प्रधानन्त्री कोइरालले संवोधानमा भने, ‘म संविधान निर्माण पूरा गराउने अभियानमा प्रतिबद्ध छु ।’

वर्तमान संविधानसभाको निर्वाचनका समयमा र निर्वाचन पछि सबै राजनीतिक दलहरुले एक बर्षभित्र नै संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको संविधान ल्याउने प्रतिवद्धता व्यक्त गरेको स्मरण गर्दै प्रधानमन्त्रीले केही दलको असहयोगले माघ ८ मा संविधान आउन नसकेको बताए । ‘संविधानसभाले पनि दलहरुको भावनालाई आत्मसात गर्दै “साझा संकल्प”का रुपमा २०७१ माघ ८ भित्रै संविधान निर्माणको कार्यतालिका पारित गरेको स्मरण गराउन चाहन्छु’ प्रधानन्त्री कोइरालाले भने, ‘यो प्रतिबद्धता अनुरुप हिजो माघ ८ गते संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको नयाँ संविधान जारी भइसक्नु पर्ने थियो, तर केही राजनीतिक दलहरुका अस्वाभाविक अडान र लोकतान्त्रिक विधिको वेवास्ता गर्ने प्रवृत्तिका कारण संकटमा पर्न गएको छ ।’

उनले सबैले लक्ष्य बनाएको माघ ८ गतेको दिनसम्म आईपुग्दा संविधानसभा शान्तिपूर्ण छलफल र लोकतान्त्रिक विधि र व्यवहारका अभ्यास गर्ने ठाउँ बन्न नपाएकोमा दुःख व्यक्त गरे । ‘दुर्भाग्यवश माघ ५ गतेको मध्य रात्रीदेखि संविधानसभा उत्तेजनात्मक गतिविधि,तोडफोड र अराजक व्यबहारको प्रदर्शनी बन्न पुग्यो’ कोइरालाले भने, ‘संविधानसभाभित्रकै केही राजनीतिक दलहरु मतभेदका विषयहरुमा अनेकन वैकल्पिक प्रस्ताव उपर छलफलमा केन्द्रित हुनुको साटो संविधानसभाबाट संविधान बन्न सक्दैन भन्ने राजनीतिक निष्कर्ष र मोर्चामा आबद्ध दलहरुसंग मिसिएर बन्द र हडतालको विकल्पतर्फ जादा संविधान निर्माणका प्रयासमा गम्भीर धक्का लाग्न पुग्यो ।जनताका आशा र विश्वासमाथि लागेको यो चोटले मलाई मर्माहत तुल्याएको छ ।’

कोइरालाले विभिन्न चरणमा शान्तिपूर्ण जनआन्दोलनका सहयात्रीहरुबीचको सहकार्यको भावना नटुटोस् भन्ने सदासयता र प्रयत्न रही आएको बताउदै अव छिटै संविधानसभाको असहज परिस्थिति अन्त्य हुनुपर्ने बताए । ‘मिलेर हासिल गरेका उपलब्धिलाई मिलेर नै संस्थागत गरौं भन्ने हाम्रो भावनालाई कतिपय सहयात्री दलका नेताहरुले कमजोरीको रुपमा उपयोग गर्न खोज्नु भएको छ’ प्रधानमन्त्रीको सवोधनमा भनिएको छ, ‘जसका कारण संविधान निर्माणको कार्य अनिर्णय र अन्यौलको बन्दी हुन पुगेको छ । अब यस परिस्थितिको अन्त्य हुनु पर्दछ ।’

उनले जनताको मौलिक अधिकार, न्याय र स्वतन्त्रताको जग बलियो हुँदा मात्रै मुलुकको दिगो शान्ति र स्थिरता कायम हुन सक्ने बताउदै सोही अनुसार नयाँ संविधान बनाउनु पर्ने बताए । ‘नेपाल सदा बहुजातीय, बहुभाषिक, बहुसांस्कृतिक र बहुधार्मिक मुलुक हो । यसको सामाजिक सद्भावमाथि कसैले पनि खेलबाड् गर्नु हुँदैन । आपसी सद्भाव, बन्धुत्वको भावना, सहिष्णुता र मेलमिलाप र सामञ्जस्यता कायम गरी राष्ट्र निर्माणमा समावेश हुनु पर्ने आजको आवश्यकता हो’ संवोधनमा भनिएको छ, ‘त्यसैले मुलुकले आर्थिक रुपमा धान्न सक्ने,राष्ट्रिय एकतालाई मजबूत बनाउने, सामाजिक सद्भाव र सहिष्णुता कायम हुने लोकतान्त्रिक संविधान र संघीय प्रदेशहरुको निर्माण गर्नुपर्दछ भन्ने हाम्रो दृढ अडान पुनः दोहो¥याउन चाहन्छु ।’

कोइरालाले छिटै आउने संविधान समावेशी चरित्रको हुने पनि बताए । ‘आउने संविधानमा समस्त महिला, दलित, आदिवासी, जनजाति, थारु, मुस्लिम, अन्य अल्पसंख्यक,सीमान्तकृत र पिछडिएको वर्ग सहित सबै नेपालीलार्ई आफ्नो पहिचान, धर्म, संस्कृति, भेषभूषा, भाषा, परम्पराको संरक्षण र संबर्धन गर्ने स्वतन्त्रताको प्रत्याभूति हुनेछ’ उनले भने, ‘नयाँ संविधानको निर्माणमा आमजनताको सहभागिता सुनिश्चित गरिएको छ ।’

संवोधनमा लोकतान्त्रिक आधारशिला वजवुत भए मात्रै राष्ट्रिय एकताको संबद्धन भएर चौतर्फि विकास अघि बढ्ने भएकाले संविधान निर्माणका क्रममा भएका हिंसात्मक घटना दुर्भाग्यपूर्ण भएको बताए । ‘लोकतान्त्रिक संस्थाहरुलाई सशक्त र मजबूत पार्दै सांस्कृतिक जगलाई सुदृढ बनाएर देशको प्राकृतिक र मानव संशाधनको अधिकतम उपयोग गरी मुलुकको चौतर्फी विकास गर्नुपर्ने बेलामा द्वेष, हिंसा र उत्तेजनालाई बढावा दिन उत्प्रेरित गर्ने कार्य हुनुलाई मैले दुर्भाग्यको रुपमा लिएको छु’ संवोधनमा भनिएको छ, ‘विकास चिठ्ठा परेर हुने होइन, बर्षौको निरन्तर लगानी र उत्पादनले मात्र आर्थिक समुन्नतिको खुट्किलो चढ्न सकिन्छ । अनुकूल परिस्थिति बन्दै गएको बेला समाजमा द्वन्द्व र जनतामा निराशा आउने अवस्था कुनै पनि हालतमा बन्न दिनु हुँदैन ।’

प्रधानमन्त्री कोइरालाले छिमेकी र अन्य मित्र राष्ट्रहरुले नेपाल र नेपाली जनताको लोकतान्त्रिक प्रतिबद्धताप्रति देखाएको सद्भाव र समर्थनको सराहना गरेका छन् । ‘सबै मित्र राष्ट्रहरुसंग समानताका आधारमा सहयोगात्मक सुसम्बन्ध कायम गरी लोकतान्त्रिक जगमा सामाजिक–आर्थिक रुपान्तरणको प्रक्रियालाई अगाडी बढाउने हाम्रो अभियानमा निरन्तर सद्भाव र समर्थनको अपेक्षा गरेका छौ’ संवोधनमा भनिएको छ, ‘नेपालको राष्ट्रिय एकता, दिगो शान्ति र सहमतिको राजनीति हाम्रो आफ्नो लोकतान्त्रिक अनुभव,अभ्यास र प्राथमिकतमा अघि बढ्छ र सुदृढ हुँदै जान्छ । यस यथार्थलाई बुझिदिनुहुन हाम्रा मित्रहरुमा विनम्र अनुरोध गर्दछु ।’ उनले नेपालमा कायम हुने एकता, शान्ति, स्थिरता,लोकतन्त्र र विकासले हाम्रा छिमेकीहरु र विश्व समुदायलाई पनि शान्ति र समृद्धिमा सकारात्मक योगदान पुग्ने बताए ।

प्रधानमन्त्री कोइरालाले २०७१ माघ ९ गते राष्ट्रका नाममा गरेको सम्बोधनः 

आदरणीय दिदीबहिनी तथा दाजुभाइहरू

१) वर्तमान संविधानसभाको निर्वाचनका समयमा र निर्वाचन पछि सबै  राजनीतिक दलहरुले एक बर्षभित्र नै संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको संविधान ल्याउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका थियौं। संविधानसभाले पनि दलहरुको भावनालाई आत्मसात गर्दै ‘साझा संकल्प’का रुपमा २०७१ माघ ८ भित्रै संविधान निर्माणको कार्यतालिका पारित गरेको स्मरण गराउन चाहन्छु। यो प्रतिबद्धता अनुरुप हिजो माघ ८ गते संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको नयाँ संविधान जारी भइसक्नु पर्ने थियो।

२) संविधान निर्माणको कार्य नेपाल राष्ट्र, संविधानसभामा प्रतिनिधित्व गर्ने सभासद् र राजनीतिक दलहरुको जिम्मेवारीसँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध रहेको बिषय हो। तर पनि संविधान निर्माण जस्तो देश र जनताको भविष्यसँग गाँसिएको विषयलाई भरसक सहमतिमै सम्पन्न गर्नका लागि प्रधानमन्त्रीका रुपमा सबै दलहरुलाई नम्रतापूर्वक अनुरोध गर्दै आएको थिएँ। तर दुःखका साथ मैले भन्नु पर्दछ की सबै राजनीतिक दलहरुले माघ ८ गतेभित्र संविधान जारी गर्न लिएको ‘साझा संकल्प’ केही राजनीतिक दलहरुका अस्वाभाविक अडान र लोकतान्त्रिक विधिको वेवास्ता गर्ने प्रवृत्तिका कारण संकटमा पर्न गएको छ।  आदरणीय दिदीबहिनी तथा दाजुभाइहरू

३) हामी सबैले लक्ष्य बनाएको माघ ८ गतेको दिनसम्म आइपुग्दा हाम्रो संविधानसभा शान्तिपूर्ण छलफल र लोकतान्त्रिक विधि र व्यवहारका अभ्यास गर्ने ठाउँ बन्न पाएन। दुर्भाग्यवश माघ ५ गतेको मध्य रात्रीदेखि संविधानसभा उत्तेजनात्मक गतिविधि,तोडफोड र अराजक व्यवहारको प्रदर्शनी बन्न पुग्यो। संविधानसभाभित्रकै केही राजनीतिक दलहरु मतभेदका विषयहरुमा अनेकन वैकल्पिक प्रस्ताव उपर छलफलमा केन्द्रित हुनुको साटो संविधानसभाबाट संविधान बन्न सक्दैन भन्ने राजनीतिक निष्कर्ष र मोर्चामा आबद्ध दलहरुसँग मिसिएर बन्द र हडतालको विकल्पतर्फ जाँदा संविधान निर्माणका प्रयासमा गम्भीर धक्का लाग्न पुग्यो। जनताका आशा र विश्वासमाथि लागेको यो चोटले मलाई मर्माहत तुल्याएको छ।

४) हामीले आपसी सहकार्य, समझदारी, एकता र मेलमिलापका आधारमा हुने सहमतिको प्रयासलाई अझै छाडेका छैनौं। संविधान निर्माणको विभिन्न चरणमा शान्तिपूर्ण जनआन्दोलनका सहयात्रीहरुबीचको सहकार्यको भावना नटुटोस् भन्ने हाम्रो सदासयता र प्रयत्न रहिआएको छ। ‘मिलेर हासिल गरेका उपलब्धिलाई मिलेर नै संस्थागत गरौं’ भन्ने  हाम्रो भावनालाई कतिपय सहयात्री दलका नेताहरुले कमजोरीको रुपमा उपयोग गर्न खोज्नु भएको छ। जसका कारण संविधान निर्माणको कार्य अनिर्णय र अन्यौलको बन्दी हुन पुगेको छ। अब यस परिस्थितिको अन्त्य हुनु पर्दछ।

५) मलाई विश्वास छ ,जनताको मौलिक अधिकार,न्याय र स्वतन्त्रताको जग बलियो हुँदा मात्रै मुलुकको दिगो शान्ति र स्थिरता कायम हुन सक्दछ। नेपाल सदा बहुजातीय,बहुभाषिक,बहुसांस्कृतिक र बहुधार्मिक मुलुक हो। यसको सामाजिक सद्भावमाथि कसैले पनि खेलबाड् गर्नु हुँदैन। आपसी सद्भाव, बन्धुत्वको भावना, सहिष्णुता र मेलमिलाप र सामञ्जस्यता कायम गरी राष्ट्र निर्माणमा समावेश हुनु पर्ने आजको आवश्यकता हो। त्यसैले मुलुकले आर्थिक रुपमा धान्न सक्ने,राष्ट्रिय एकतालाई मजबूत बनाउने, सामाजिक सद्भाव र सहिष्णुता कायम हुने लोकतान्त्रिक संविधान र संघीय प्रदेशहरुको निर्माण गर्नुपर्दछ भन्ने हाम्रो दृढ अडान पुनः दोहोर्‍याउन चाहन्छु।

६) आउने संविधानमा समस्त महिला, दलित, आदिवासी, जनजाति, थारु, मुस्लिम, अन्य अल्पसंख्यक,सीमान्तकृत र पिछडिएको वर्ग सहित सबै नेपालीलार्ई आफ्नो पहिचान, धर्म, संस्कृति, भेषभूषा, भाषा, परम्पराको संरक्षण र संबर्धन गर्ने स्वतन्त्रताको प्रत्याभूति हुनेछ। नयाँ संविधानको निर्माणमा आमजनताको सहभागिता सुनिश्चित गरिएको छ।  आदरणीय दिदीबहिनी तथा दाजुभाइहरू

७) लोकतान्त्रिक आधारशीलामा मात्र देशको राष्ट्रियता र राष्ट्रिय एकता संबद्र्धन गर्न सकिन्छ।लोकतान्त्रिक संस्थाहरुलाई  सशक्त र मजबूत पार्दै सांस्कृतिक जगलाई सुदृढ बनाएर  देशको प्राकृतिक र मानव संशाधनको अधिकतम उपयोग गरी मुलुकको चौतर्फी विकास गर्नुपर्ने बेलामा द्वेष, हिंसा र उत्तेजनालाई बढावा दिन उत्प्रेरित गर्ने कार्य हुनुलाई मैले दुर्भाग्यको रुपमा लिएको छु।

८) नेपाली जनताले प्रजातन्त्रको लागि लामो संघर्ष गरिसकेका छन। ६२÷६३ को शान्तिपूर्ण जनआन्दोलनलाई हामीले राजनीतिक परिवर्तनका लागि अन्तिम आन्दोलन भनेका थियौ। राजनीतिक परिवर्तन पश्चात् मुलुकमा स्थायित्व र विकास होला, सुख र शान्ति पाइएला भन्ने जनताको आशालाई यथार्थमा रुपान्तरण गर्न हामीले लोकतान्त्रिक संविधान निर्माण गर्नै पर्ने अवस्था छ। संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको नयाँ संविधान बन्दैछ र राजनीतिक स्थिरता सुदृढ हुँदैछ भन्ने विश्वासमा देशभित्र र देशबाहिरका लगानीकर्ताहरुबाट ऊर्जा,पर्यटन,कृषि,उद्योग धन्दा,कलकारखाना र अन्य पूर्वाधार एवं उत्पादनका क्षेत्रमा व्यापक लगानी शुरु भइसकेको छ। चाडै नै ऊर्जा क्षेत्रको संकट समाधान हुने संभावनाका बीच आर्थिक विकासका गतिविधि तीब्र हुँदैगएका छन्। पूर्वाधारका क्षेत्रमा सरकारको लगानी समेत परिणाममुखी बन्दैछ। विकास चिठ्ठा परेर हुने होइन, बर्षौको निरन्तर लगानी र उत्पादनले मात्र आर्थिक समुन्नतिको खुट्किलो चढ्न सकिन्छ। अनुकूल परिस्थिति बन्दै गएको बेला समाजमा द्वन्द्व र जनतामा निराशा आउने अवस्था कुनै पनि हालतमा बन्न दिनु हुँदैन।  आदरणीय दिदीबहिनी तथा दाजुभाइहरु !

९) आपसी मनमुटाव बढाएर जनता र देशको हित हुदैन। यसले केवल विभाजन र विद्वेष पैदा गराउछ । जनता निराश हुने स्थिति आउन दिनुहुँदैन। जनता हतोत्साहित भए राष्ट्र र राष्ट्रियता कमजोर हुन्छ। यस कुरालाई ध्यानमा राख्दै मुलुकमा शान्ति, सुव्यवस्था, सुशासन, पारदर्शिता, भ्रष्ट्राचार नियन्त्रण र उन्नतिका लागि योगदान गरिरहने सबैलाई म धन्यवाद दिन चाहन्छु।

१०) तसर्थ मेरो सबै राजनीतिक दलहरुसंग विनम्र अनुरोध छ, राष्ट्रिय एकता र मेलमिलापको उदात्त भावनाले लोकतान्त्रिक संघीय गणतन्त्रात्मक संविधान निर्माण गरांै। सुन्दर शान्त नेपालमा द्रुत विकासको थालनी गरौँ। जनता राष्ट्र निर्माण र विकास अभियानका महत्वपूर्ण ऊर्जा हुन्। अवसरका कमीले रोजगारीको खोजीमा  विदेशिन बाध्य भएका  हाम्रा गतिशील र क्षमतावान लाखौ युवाहरुको अवस्थालाई समेत ध्यानमा राखी जनताको जीवनस्तर माथि उठाउने आमूल परिवर्तनको महाभियानको संवाहक बनौ।

११) नेपाल सबैसंग मित्रता र सद्भाव राख्दछ। हाम्रा छिमेकी एवं सबै मित्र राष्ट्रहरुले नेपाल र नेपाली जनताको लोकतान्त्रिक प्रतिबद्धताप्रति देखाएको सद्भाव र समर्थनको सराहना गर्दछौ। सबै मित्र राष्ट्रहरुसंग समानताका आधारमा सहयोगात्मक सुसम्बन्ध कायम गरी लोकतान्त्रिक जगमा सामाजिक–आर्थिक रुपान्तरणको प्रक्रियालाई अगाडी बढाउने हाम्रो अभियानमा निरन्तर सद्भाव र समर्थनको अपेक्षा गरेका छौ। नेपालको राष्ट्रिय एकता, दिगो शान्ति र सहमतिको राजनीति हाम्रो आफ्नो लोकतान्त्रिक अनुभव,अभ्यास र प्राथमिकतमा अघि बढ्छ र सुदृढ हुँदै जान्छ। यस यथार्थलाई बुझिदिनुहुन हाम्रा मित्रहरुमा विनम्र अनुरोध गर्दछु।नेपालमा कायम हुने एकता, शान्ति, स्थिरता,लोकतन्त्र र विकासले हाम्रा छिमेकीहरु र विश्व समुदायलाई पनि शान्ति र समृद्धिमा सकारात्मक योगदान पुग्नेछ भन्ने यथार्थतर्फ म हाम्रा मित्र राष्ट्रहरुको ध्यानाकर्षण गराउन चाहन्छु।  आदरणीय दिदीबहिनी तथा दाजुभाइहरू !

१२) मुलुकको भविष्य हाम्रो उद्देश्यको एकतामा निर्भर रहन्छ। संविधान एक राजनीतिक दस्तावेज पनि हो। यसमा तोकिएको सशोधनको प्रक्रियाबाट समय सापेक्ष जनआकांक्षा प्रतिविम्बित हुन्छ। त्यसकारण लोकतान्त्रिक विधि र प्रक्रियाबाट संविधान बनाई मुलुकलाई लामो संक्रमणकालबाट जतिसक्दो चाँडो निकास दिनु अनिवार्य ठानेको छु।

१३) मेरो लक्ष्य लोकतान्त्रिक संविधान निर्माण गरेर मुलुकलाई शान्ति, स्थिरता र दिगो विकास पथमा अग्रसर गराउनु हो। सत्ता मेरो लागि गौण विषय हो। म संविधान निर्माण पूरा गराउने अभियानमा प्रतिबद्ध छु।

१४) संविधान निर्माण गर्ने प्रयत्नमा हामी आज एउटा संवेदनशील मोडमा उभिएका छौं। म दृढतापूर्वक देश र जनतालाई आश्वस्त गराउन चाहन्छु,शान्तिपूर्ण छलफल र लोकतान्त्रिक विधिको अबलम्बन गर्दै हामी देशमा चाडै नै संविधानसभाबाट संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको संविधान जारी गर्नेछौ। नेपाली जनताको शान्त र विशाल जनमत लोकतान्त्रिक संविधान प्राप्त गर्दै सुदृढ राष्ट्रिय एकता सहित शान्त र संमृद्ध नेपाल निर्माण गर्न चाहान्छ। बहुसंख्यक नेपाली जनताको यो चाहनालाई हामी उग्र ,अराजक र अलोकतान्त्रिक व्यवहारको निशाना बन्न दिने छैनौ भन्ने दृढता व्यक्त गर्न चाहन्छु। हाम्रो यस कार्यमा समस्त देशवासी र प्रवासी नेपालीहरुको व्यापक सहयोग र समर्थन रहनेमा म विश्वस्त छु।

जय नेपाल !

1 310 311 312 313