Author Archives: डिजिटल दैनिक

विमान हटाउन समय लाग्ने भएपछि भोली १० बजेसम्म उडान बन्द

दुर्घटनाग्रस्त टर्किस एयरको बिमानलाई उठाईदै ।
FacebookTwitterGoogle+PrintEmailShare

काठमाडौं, फागुन २२ : तीन दिन अघि दुर्घटनामा परेको टर्किस एयर ह्याङगरमा राख्न नसकिएपछि बिमानस्थल फेरी शनिबार बिहान दश बजेसम्मका लागि बन्द गरिएको छ।

यसअघि शुक्रबार बेलुका ५ बजे पछि बिमानस्थल खुला गरिने बताईएको थियो। तर दुर्घटनामा परेको बिमानलाई धावनमार्गबाट हटाउन समय लाग्ने भएपछि फेरी १७ घण्टा पर सारिएको हो। ‘सम्पूर्ण शक्ति प्रयोग गरेर काम भईरहेको छ’ विमानस्थल कार्यालयका अधिकृत पूर्णचन्द्र चुडालले डिजिटल दैनिकलाई भने, ‘शनिबार बिहानसम्म समय लाग्ने भएकाले विमानस्थल खुल्ने समय १० बजेसम्म सारिएको हो।’

भारतबाट आएका विषेशज्ञ टोलीले जहाजलाई बाटो बनाएर रन वेभन्दा बाहिर लगेपछि मात्रै अन्तराष्ट्रिय उडान खुला हुने भएकाले शनिबारसम्मका लागि बन्द गरिएको हो। टर्किस एयरको विमान दुर्घटना भएको ठाउँबाट पार्किङमा लैजान छुट्टै बाटो बनाउनु पर्ने हुन्छ। त्यसका लागि भारतबाट आएको विषेशज्ञ टोली, नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, नागरिक उड्यान प्राधिकरण, त्रिभुवन विमानस्थल कार्यालय लगायतका विज्ञहरु सहभागि छन्।

अहिले दुर्घटनामा परेको विमानको अघिल्लो भागलाई उपकरणको सहयोगबाट उठाइएको छ। उक्त जहाजलाई घिसार्ने वा गुडाउने कुन विधिबाट पार्कीङमा लैजाने भन्ने विषयमा अध्ययन भैरहेको छ। तीन दिनदेखि विमानस्थल बन्द हुदा नेपालको विश्वसँगको सम्वध टुटेको छ । यो अवधिमा नेपाल बाहिर जाने र बाहिरबाट नेपाल आउने सबै उडानहरु रद्द भएका छन् । उडान नहुदा नेपाल आउने र बाहिर जाने हजारभन्दा बढि यात्रुहरु प्रभावित भएको नागरिक उड्यन कार्यालयले जनाएको छ ।

थप समाचार :

विमानस्थल शुक्रबार दिउसोबाट मात्रै खुल्ने, सय फ्लाइट प्रभावित

दुर्घटनाग्रस्त विमान हटाउन बिशेषज्ञको टोली सहित भारतीय विमान आउदै

टर्किस एयरको जहाज काठमाडौंमा दुर्घटना (दुर्घटनाको ताजा तस्विर सहित)

‘रन वे’ र विमान ‘डाउन’ गर्ने ‘प्वाइन्ट’को दुरी कम भएकाले समस्या

shishir sharma

तीन दशकदेखि बोईङ र एयरवस उडाउदै आएका वरिष्ठ पाईलट क्याप्टेन शिशिरकुमार शर्माले काठमाडौंको विमानस्थलमा ठूला जहाज ‘ल्याण्ड’ गर्न धेरै अप्ठ्यारो हुने बताएका छन् ।

नेपाल एयरलाईन्समा लामो समय काम गरेर अहिले डिएचएल विमानका क्याप्टेन रहेका शर्माले काठमाडौंको एयरपोर्ट उत्तर–दक्षिणमा रन वे हुदा जहाजको उचाई ‘डाउन’ गर्ने दुरी र एयरपोर्टको दुरी निकै कम भएकाले समस्या पर्ने बताए । डिजिटल दैनिकसँग विषेश कुराकानी गर्दै उनले भने, ‘एयरपोर्टको वरिपरि अग्ला डाडाहरुले घेरिएकाले डाडो छिचोलेर एयरपोर्टको रन वेमा जहाज व्यालेन्स गर्न निकै अप्ठ्यारो छ ।’

शर्माले काठमाडौंमा भिजिविलिटि कम हुने वित्तिकै ठूला जहाजहरु ‘ल्याण्ड’ गर्न समस्या पर्ने बताए । उनले बुधबार विहान टर्किस एयरको विमान दुर्घटना पनि भिजिविलिटि कम भएकाले जहाज ‘ल्याण्डिङ’को लागि ‘डाउन’ गर्ने दुरी र विमानस्थलको दुरी कम हुदा भएको बताए । ‘ठूला जहाजहरुका लागि हाम्रो एयरपार्टमा ल्याण्ड गर्न सहज छैन, टर्किस एयरको दुर्घटना पनि त्यही कारणले भएको हो’ उनले भने, ‘भट्टे डाडाबाट कोटेश्वरको दुरी बोइङ र एयरवस ल्याण्ड गर्नका लागि चाहिने आवस्यक दुरीभन्दा निकै कम छ ।’

उनका अनुसार उत्तर–दक्षिणको रन वे लाई पूर्व–पश्चिम बनाउने हो भने रन वे र विमानको उचाई ‘डाउन’ गर्ने विन्दुको दुरी पुग्ने हुदा यस्ता समस्या आउदैन । ‘पहिलानै उत्तर–दक्षिण रन वे बनाएको भए थानकोटबाट विमान छिरेपछि एयरपोर्टसम्म आवस्यक दुरी प्रसस्त हुन्थ्यो’ उनले भने, ‘अव रन वे को दिशानै परिवर्तन गर्न बाक्लो वस्तीका कारण सम्भावना कम होला, तर यो समस्या समाधान नगरेसम्म ठूला जहाजलाई काठमाडौंमा ल्याण्ड गर्न समस्या रहीनै रहन्छ ।’

सत्तापक्षसँग औपचारिक वार्तामा बस्ने ३० दलिय मोर्चाको निर्णय

30-Dal-morcha

काठमाडौं, फागुन २१ : झण्डै एक महिनादेखि आन्दोलनमा रहेको एकीकृत माओवादी नेतृत्वको ३० दलिय मोर्चाले सत्ता पक्ष कांग्रेस र एमालेसँग औपचारिक वार्ता गर्ने निर्णय गरेको छ ।

संविधान निर्माणका लागि संविधानसभाभित्र सुरु गरिएको प्रक्रिया खारेज नगरेसम्म वार्तामा नबस्ने अडान राख्दै आएको मोर्चाको आज विहान बसेको बैठकले यस्तो निर्णय गरेको हो । औपचारिक वार्तामा सहमति नभए फागुन २६ गतेदेखि दोस्रो चरणको आन्दोलन घोषणा गर्ने निर्णय पनि बैठकले गरेको छ ।

‘एक पटक सत्ता पक्षसँग औपचारिक वार्तामा बस्ने निर्णय भएको छ’ बैठकमा सहभागि एक नेताले डिजिटल दैनिकसँग भने, ‘वार्तामा पहिलो सर्तको रुपमा प्रश्नावली समिति खारेजीको माग गर्ने र त्यसमा सहमति नभए दोस्रो चरणको आन्दोलन घोषण गर्नेछौ ।’

दर्जन सचिवको सरुवा र पदस्थापना (नामावली सहित)

prime min

काठमाडौं, फागुन २० : सरकारले दर्जनभन्दा बढि सचिवहरुको सरुवा र पदस्थापना गरेको छ । बुधबार साँझ प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा बसेको मन्त्रिपरिषद बैठकले तीन साता अघि बढुवा भएका सचिवहरुलाई पदस्थापना गर्दै आधा दर्जन मन्त्रालय र कार्यालयमा सचिवहरु हेरफेर गरेको छ ।
मन्त्रिपरिषद बैठकले सामान्य प्रशासन मन्त्रालयमा राजन खनाल, उद्योग तथा बाणिञ्यमा नइन्द्र उपाध्याय, अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगमा श्रीधर सापकोटा र कृषि तथा सहकारीमा उत्तम भट्टराईलाई सरुवा गरेको छ । खनाल भर्खरै बढुवा भएका हुन भने उपाध्याय सामान्यमा थिए भने सापकोटाको बढुवा भएपछि पदस्थापना हुन सकेको थिएन ।
त्यस्तै जल तथा उर्जा आयोगमा गजेन्द्र ठाकूर, सुचना आयोगमा लक्ष्मणप्रसाद मैनाली, र रक्षामा इश्वरीप्रसाद पौडेललाई पदस्थापना गरेको छ । ठाकूर र मैनालीको बढुवापछि पहिलो पदस्थापना गरिएको हो भने पौड्याल यसअघि जल तथा उर्जा आयोगमा थिए । बैठकले अर्थ मन्त्रालयमा दुई सचिवको दरवन्दी सृजना गरी राजश्व सचिवमा नवराज भण्डारीलाई पदस्थापना गरेको छ । भण्डारी पनि नयाँ बढुवा भएका सचिव हुन् । उद्योग मन्त्रालयमा भने जयमुकुन्द खनालको सरुवा भएको छ । उनी यसअघि कृषि मन्त्रालयमा थिए ।
बैठकले नारायणगोपाल मलेगुलाई प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद कार्यालयमा, खुमराज पुंजालीलाई शान्ति, सुनिलबहादुर मल्ललाई सूचना तथा संचार, प्रेमकुमार राईलाई प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद कार्यालयमा सरुवा गरेको छ । पुंजाली यअघिपनि शान्ति मन्त्रालयमै र मल्ल संचारमा कामु सचिव थिए । पुंजाली र मल्ल कामु पाएकै मन्त्रालयमा पदस्थापना पाएका छन् भने राई यसअघि अख्तियारमा थिए ।
त्यस्तै सरकारले दिनेशकुमार थपलियालाई पश्चिमाञ्चल, विजयकुमार मल्लिकलाई मध्यपश्चिमाञ्चल, सुरेश आचार्यलाई पूर्वाञ्चल, शरदराज विष्ट सुदुरपश्चिमाञ्चल र रामकुमार आचार्यलाई मध्यमाञ्चलको क्षेत्रीय प्रशासकको जिम्मेवारी तोकेको छ ।
बैठकले सुचना आयोगकी कामु सचिव जीवनप्रभा लामालाई सामान्य प्रशासनमा दरवन्दि कायमगरी उपराष्ट्रपति कार्यालयमा काजमा घटाउने निर्णय गरेको छ । त्यस्तै अन्नपूर्णनन्दन दाशलाई पनि सामान्य प्रशासनको जगेडामा पठाएको छ । लामा र दाश दुवै कामु सचिवको जिम्मेवारी पाएरपनि बढुवाको सिफारीसमा पर्न नसकेका हुन् ।
मन्त्रिपरिषद बैठकले असाधरण क्षमता भएको भन्दै वालक आदित्य दाहालको उपचारका लागि २५ लाख रुपैया सयोग गर्ने निर्णय गरेको छ ।

जेठ १५ मा संविधान जारी गर्ने कांग्रेस–एमाले तयारी

koirala oli

काठमाडौं, फागुन २० : सत्तारुढ कांग्रेस र एमालेले जेठ १५ गते संविधान जारी गर्नगरी नयाँ कार्यतालिका बनाउने तयारी गरेको छन् । एमालेले संविधानसभाको नयाँ कार्यतालिका नआए सरकार छोड्ने चेतावनी दिएको भोलिपल्ट बसेको दुई दलको बैठकले एकीकृत माओवादीसँग निर्णायक वार्ता गर्ने निष्कर्ष निकाल्दै संविधान निर्माणको नयाँ कार्यतालिकाको तयारी गरेको हो ।

‘एकीकृत माओवादी लगायत अन्दोलनरत दलहरुसँग तत्काल वार्ता गरेर संविधान निर्माणको प्रक्रिया अघि बढाउने निष्कर्ष निस्किएको छ’ मंगलबारसाँझ प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा बसेको बैठकमा सहभागि कांग्रेस सहमहामन्त्री पूर्णबहादुर खड्काले भने ।
माघ ८ गते सुरु भएको संविधान निर्माणको प्रक्रिया ११ गतेदेखि रोकिएको छ । त्यसयता आन्दोलनरत दलहरुसँग वार्ता गर्ने जिम्मेवारी पाएका प्रधानमन्त्री सुशील कोइरालाले एउटा पनि औपचारिक वार्ता गर्न सकेका छैन । बैठकमा सहभागि एमाले महासचिव इश्वर पोखरेलले संविधान निर्माणको प्रक्रिया अघि बढ्ने सहमति भएको जानकारी दिए । ‘अव संविधानसभाको प्रक्रिया रोक्न हुदैन भन्ने एमालेको औपचारिक धारणा हो’ पोखरेलले भने, ‘सोही कुरा हामीले कांग्रेससँगको बैठकमा राख्यौ, र अव जतिसक्दो चाडै विपक्षीसँग निणार्यक वार्ता गरेर अवरुद्ध संविधानसभाको प्रक्रिया अघि बढाउने सहमति भएको छ ।’
बैठकमा कांग्रेस उपसभापति रामचन्द्र पौडेलले एमालेले सरकार निर्माणका बेला भएको सात बुदे सहमतिको औचित्य सकिएको भन्दै नयाँ सहमतिको आवस्यकता रहेको भन्ने समाचार आएको बारेमा एमाले नेताहरुलाई स्पष्ट पार्न आग्रह गरेका थिए । त्यस लगत्तै एमाले अध्यक्ष केपी ओलीले कांग्रेसको केन्द्रीय समिति बैठकमा सरकार विरोधी धारणा आएजस्तै बैठकमा आएको धारणा भएको तर पार्टीको औपचारिक निर्णय नभएको प्रष्ट पारेका थिए । ‘कांग्रेससँग नयाँ सहमति गर्ने भन्ने पार्टीको स्थायी समिति बैठकमा कसैले राखेको धारणा हो’ ओलीको भनाई उदृत गर्दै खड्काले भने, ‘यो धारणा एमालेको औपचारिक धारणा होईन ।’
एमाले महासचिव पोखरेलले संविधानसभाको प्रक्रिया पनि अघि नबढ्ने र सहमति पनि नहुने हो भने सरकारमा बस्नुको औचित्य नहुने भएकाले सोही कुरा पार्टीभित्र र कांग्रेससँगको बैठकमा पनि जानकारी गराएको बताए । ‘संविधान नबन्ने हो भने सरकारमा मात्रै बस्नुको औचित्य छैन’ पोखरेलले भने, ‘त्यसैले संविधान बनाउनेगरी प्रक्रिया सुरु गर्न हामीले आग्रह गरेका हौ ।’
एकीकृत माओवादी र मधेसवादी दलहरुसँग तत्काल वार्ता अघि बढाउने र सहमति हुन नसके प्रक्रियामा जानुपर्नेमा दुई दल सहमत भएका छन् । तत्काल विपक्षीहरुसँग वार्ता प्रक्रिया अघि बढाउन प्रधानमन्त्री कोइरालाले अग्रसर लिन पनि बैठकले आग्रह गरेको छ । बुधबार कोइरालाले एमाओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालसँग भेट गर्ने र जतिसक्दो चाडै मधेसी दलका नेताहरुसँग पनि भेटवार्ता गर्ने कार्यक्रम तय गरिएको छ । ‘दलहरुसँग सहमतिका प्रयास गर्न प्रधानमन्त्रीले बुधबारदेखिनै अग्रसरता लिने सहमति भएको छ’ खड्काले भने ।
अव हुने बार्तामा सहमति हुने संभावना नभए प्रक्रियामा अघि बढ्ने विषयमा दुवै दलका नेताहरु सहमत भएका छन् । यसअघि एमालेले कांग्रेस नेताहरु संविधानसभाको प्रक्रिया अघि बढाउन तयार नरहेको आरोप लगाउदै आएको थियो । संविधान निर्माणको नयाँ कार्यतालिकाका विषयमा दुवै दलका नेताहरुले संविधानसभा अध्यक्ष सुवास नेम्वाङसँग छलफल गर्ने पनि सहमति भएको छ ।

टर्किस एयरको जहाज काठमाडौंमा दुर्घटना (दुर्घटनाको ताजा तस्विर सहित)

turkist 2

काठमाडौं, फागुन २० : टर्किस एयरको जहाज त्रिभुवन विमानस्थलमा अवतरण गर्ने क्रममा सामान्य दुर्घटनामा परेको छ।

बुधबार विहान विमानस्थलमा अवतरण गर्दा उक्त एयर विमानस्थलको रनवेको धावन मार्ग नाघेर ‘अण्डरसुट’ भई कोटेश्वर नजिकै पुगेको थियो। टर्किको इस्ताम्वुलबाट आएको उक्त विमानमा सवार रहेका सबै यात्रुहरु सकुसल छन् । जहाजमा रहेका २ सय ४८ जना यात्रुलाई इमरजेन्सि ढोकाबाट बाहिर निकालिएको हो।

जिरोभिजिविलिटिमा आपतकालिन अवतरण गर्दा जहाज रनवेभन्दा बाहिर पुगेको बताइएको छ । जहाज रनवे छोडेर नेपाल आयल निगमको ट्याङकी नजिक पुगेको हो। यदि जहाज आयल निगमको ट्याङकी अगाडि अडिएको जहाज थोरै मात्र अगाडि बढेको भए भयानक दुर्घटनाको खतरा थियो।

मौसममा खरावी हुँदा काठमाडौंबाट हुने उडान केही दिनयता प्रभावित हुँदै आएका थिए। टर्किस एयर काठमाडौं आउने सबैभन्दा लामो दूरीको जहाज भएको यसको उडान अवधि ७ घण्टाको रहेको अधिकारीहरुले जनाएका छन्। यस जहाजले सेप्टेम्बर १ देखि नेपालमा उडान अनुमति पाएको र नेपाल–टर्कीबीच सन् २०१० मा हवाई सम्झौता भएको बुझिएको छ।

अन्तराष्ट्रिय उडान तथा अवतरण साँझ ५ बजेबाट सुरु हुने भनिएको थियो । तर, अन्तिम समयमा आएर बिहीबार अपराहृन ४ बजेसम्मका लागि स्थगित गरिएको छ । अन्तराष्ट्रिय उडान तथा अवतरण रद्द हुँदा यात्रुहरु अन्यौलमा परेका छन् । २७ बटा विमान कम्पनीले यात्रुहरुलाई होटलमा फर्काएका छन् ।

 

धावन मार्ग छोडेर ठूलो दर्घटनाबाट बचेको जहाजको तस्विर हेर्नुहोस : 

turkist 1

turkist 3turkist 4turkist 5turkist 6turkist 7

गतिरोध अन्त्यका लागि भारतको सद्भाव चाहियो –  भट्टराई

Baburam_Bhattarai

नयाँदिल्ली, फाल्गुन १९ : पूर्वप्रधानमन्त्री एवं एमाओवादी वरिष्ठ नेता बाबुराम भट्टराईले १२ बुँदे समझदारीको सुरुवातदेखि साथ दिँदै आएको भारतले नेपालमा जारी गतिरोध अन्त्य गर्न पनि सद्भाव राख्नु पर्ने बताएका छन्।

संविधानसभा भित्र सत्ता पक्ष र प्रतिपक्षको रुपमा ध्रुविकरण भएर गतिरोध लम्विरहेका बेला नयाँ दिल्ली पुगेका भट्टराईले शान्ति प्रक्रियाको तार्किक निष्कर्षमा पु-याउन भारतको भुमिका माग गरेका हुन । ‘नेपालको शान्ति प्रक्रिया टुंग्याउन र राजनीतिक र आर्थिक समृद्धिका दिशामा लाग्न तपार्इंहरूको सद्भाव अनिवार्य छ। तपार्इं शुभेच्छुक र सहयोगीले पनि शान्ति प्रक्रियाको निरन्तरताका पक्षमा आवाज उठाइदिनु’ मुम्बईको कार्यक्रम सकेर दिल्ली आइपुगेका नेता भट्टराईले सोसाइटी फर पोलिसी स्टडिज र इन्डिया इन्टरनेसनल सेन्टरले आयोजना गरेको कार्यक्रममा भने। उक्त संस्थाले सोमबार ‘करेन्ट डेभलपमेन्ट्स इन नेपाल’ विषयमा बहस कार्यक्रम आयोजना गरेको थियो। उक्त कार्यक्रममा भट्टराई प्रमुख वक्ताको रुपमा थिए।
भट्टराईले दिल्लीमा भएको १२ बुँदे राजनीतिक समझदारीको सुरुवातमा साथ दिन आफुले प्रा। एसडी मुनीमार्फत तत्कालीन अटलबिहारी बाजपेयी सरकारलाई पत्र पठाएको सन्दर्भपछि नेपालमा शान्ति प्रक्रियाको पछिल्लो चरण सुरु भएको कार्यक्रममा बताए।

भट्टराईले नक्सलवादी भनिने भारतका माओवादीसँग आफूहरूको कुनै सम्बन्ध नरहेको पनि प्रष्ट पारेका थिए । उनले नेपालको सन्दर्भ उल्लेख गर्दै नक्सलवादी अभियानबाट बरु एमालेको जन्म भएको बताए । ‘नेपालमा बरु नक्सलवादी अभियानबाट एमाले पार्टीको जन्म भएको हो’ उनले भने।

भट्टराईले राजनीतिक संक्रमणबाट गुज्रिरहेको नेपालमा सीमान्तकृत र पछौटे समुदायको आवाजलाई सम्बोधन गर्न नसकिएको अवस्थामा जे पनि हुन सक्ने समेत बताए । ‘कांग्रेस, एमाले पुरानै संरचना र स्वरूपको शासन पद्धतिमा जान चाहे सीके राउतजस्ता अतिवादी शक्तिको जन्म हुन सक्नेछ’ उनले भने, ‘कांग्रेस–एमालेको हठले शान्ति प्रक्रिया अवरुद्ध बनेको हो । यी दलले आफ्ना नेताहरूले हस्ताक्षर गरेको समझदारी अपनत्व जनाउन नसकिरहेको अवस्था छ।’

उनले एमाले नेता केपी ओली र कांग्रेसका सुशील कोइरालाले विगतमा भएको समझदारीको स्वामित्व ग्रहण गर्न नसकेको पनि बताए। ‘धर्मनिरपेक्षता, संघीयता, समावेशी लोकतन्त्रका एजेन्डा १२ बुँदे समझदारी र जनआन्दोलनबाट आएका हुन’ उनको भनाइ थियो, ‘निर्वाचन भनेको एउटा प्रक्रिया मात्रै हो । परिवर्तनकारी जनादेशमा बहुमत वा अल्पमतको अर्थ रहँदैन । निर्वाचनको मतादेशभन्दा क्रान्तिको जनादेश महत्वपूर्ण हुन्छ ।’
भट्टराईले आज राष्ट्रपति प्रणव मुखर्जी, विदेशमन्त्री सुष्मा स्वराज र दिल्लीका मुख्यमन्त्री अरबिन्द केजरीवालसँग भेट्ने कार्यक्रम छ। भट्टराईका साथमा एमाओवादी महासचिव कृष्णबहादुर महरा पनि छन्।

सरकारको नेतृत्व फेर्ने सत्ता साझेदार एमालेको प्रस्ताव

koirala oli

काठमाडौं, फागुन १७ : सत्ता साझेदार एमालेले वर्तमान कांग्रेस सभापति सुशील कोइरालाको सरकारको नेतृत्व फेर्ने गरी सत्ता साझेदारीको नयाँ सहमतिको प्रस्ताव अघि सारेको छ ।

सोमबार बसेको एमाले स्थायी कमिटीे बैठकमा अध्यक्ष केपी ओलीले आफूले प्रधानमन्त्रीसँग आइतबार साँझ भेट गरी सत्ता साझेदारीको नयाँ प्रस्तावबारे छलफल गरेको जानकारी गराएका हुन् ।
१३ महिना अघि गत बर्ष माघ २६ मा कांग्रेस र एमालेबीच भएको सात बुँदे सहमतिको अवधि माघ ८ मै अन्त्य भएकाले प्रधानमन्त्री समेत फेर्ने गरी सत्ता साझेदारीको नयाँ सहमति आवश्यकता रहेको ओलीको धारणा थियो । ‘कांग्रेस र एमालेबीच भएको सात बुँदे सहमतिका आधारमा एमालेको समर्थनमा सुशील कोइराला प्रधानमन्त्री बन्नु भएको हो’ एमालेका एक स्थायि समिति सदस्यले भने, ‘तर उहाँले आगामी बैशाख ११ वा जेठ १५ मा संविधान बनाउने पनि जाँगर देखाउनु भएन त्यसैले सरकारको नेतृत्व फेर्नेगरी नयाँ सहमति गर्नुपर्छ भन्ने धारणा आएको हो ।’

बैठकमा ओलीले एमाले नेपाली राजनीतिको केन्द्रमा रहेकाले खुल्लामञ्चको आमसभामा एमाओवादी आफूमाथि खनिएको जानकारी पनि गराएका थिए ।

एमालेका एक स्थायी कमिटी सदस्यले दिएको जानकारी अनुसार, एमाओवादीको आमसभापछि विकसित परिस्थितिबारे छलफल भएको उक्त बैठकमा प्रधानमन्त्री कोइरालाले बैशाख ११ वा जेठ १५ मै संविधान बनाउन जरुरी नभएको बताएका थिए । ‘प्रधानमन्त्रीले सरकारको आयु कांग्रेसको भदौमा हुने महाधिवेशनसम्म धकेल्न खोजेको देखियो’ ति सदस्यले जानकारी दिए, ‘छलफलमा बरु कानूनमन्त्री नरहरि आचार्य र कांग्रेस महामन्त्री कृष्ण सिटौलाले प्रधानमन्त्रीको भनाइलाई सच्याउने प्रयास गरेका थिए ।’

दलहरु ! दोस्रो अवसर खेर नफाल

Digital dainik small logo 1

दोस्रो जनआन्दोलनको आठौ बर्ष मनाउन अव दुई महिना मात्रै बाँकी छ । पहिलो संविधानसभा जनताले आशा गरे विपरित चार-चार पटक म्याद थपेर अन्ततः संविधान नै नदिई सकिएर गयो । पहिलो संविधानसभा गठनको एक बर्षपनि पुग्न नपाउदै दलहरु संविधानसभाभन्दा सिंहदरवारतिर आँखा लगाउन थाले । जसको परिणाम स्वरुप चार बर्षको अवधिमा चार-चार सरकार जनताले पाए । बर्षै पिच्छे सरकार परिवर्तन भएपछि संविधानसभा संविधानसभा जस्तो होईन, विकृतीको भारी बोकेको संसद जस्तो देखियो । चार बर्षसम्म जनतालाई संविधानसभा भने पछिनै वाक्क हुनेगरी दलका नेताहरुले जुन हर्कत देखाए त्यसले वितृष्णा मात्रै होईन, विकर्षण समेत दियो । यिनै दलिय अंकगणितले बिकृत रुपको कसरत भएको अघिल्लो संविधानसभा अन्ततः संविधान नै मिचेर न्यायपालिकाको प्रमुखलाई कार्यपालिकाको समेत जिम्मेवारी दिएर फेरि चुनावमा जान राजी भए र  दोस्रो संविधानसभाको चुनाव भयो ।

चुनावले विश्लेषकहरुलाई मात्रै होईन, दलका नेताहरुलाईनै अचम्मित हुने परिणाम ल्यायो । जुन दलले संविधानसभालाई जनयुद्धकालदेखि उठाएको थियो, त्यही दलले ‘लज्जास्पद’ हार बेहोर्नु पर्‍यो। त्यो परिणाम स्विकार गर्न दुई टुक्रा भएको एकीकृत माओवादीलाई झण्डै एक महिनै लाग्यो । अन्ततः जनता नै जनार्दन भन्ने लोकतन्त्रको आाधरभुत मान्यता अनुसार एमाओवादी परिणाम स्विकार गरेर संविधानसभा भित्र पस्यो ।

जनमतले फेरिएको शक्ति केन्द्रबीच आक्रोश र उन्माद देखिन थाल्यो, विशेष गरी एमाओवादी र एमालेमा । संविधानसभाभित्र आफ्नो अनुमान नगरिएको परिणामलाई बाध्यताले स्विकार गरेमो एमाओवादी सधै हारको आक्रोशमा देखिन थाल्यो । संविधानसभाको अघिल्लो चुनावमा लज्जास्पद हार बेहोरेको एमाले र कांग्रेसमा जितको उन्माद देखिन थाल्यो । संविधानसभाको परिणाम आएको तीन हप्तापछि संविधानसभामा ठूला दलको रुपमा फेरि उदाएका कांग्रेस र एमालेबीच सरकार संचालन र संविधान निर्माणमा सात बुदे सहमति पत्रमा हस्ताक्षर भयो । त्यो पत्रको मुल आशय सरकार दुई दलले आलोपालो चलाउने भन्न थियो । कांग्रेस सभापति सुशील कोइराला सोही सम्झौता अनुसार मुलुकको प्रधानमन्त्री भए । एमाओवादी प्रमुख प्रतिपक्षको सिटमा पुग्यो ।

सत्ता घटक दलहरुभीत्र जनआन्दोलन र अघिल्लो संविधानसभाले टुंगाएका कतिपय विषयहरु उल्टाउनु पर्छ भन्ने मानसिकता हावी हुन थाल्यो । चुनावी रणनीतिका हिसावले एकले अर्कोलाई सिध्याउन सके दिर्घकालिन चुनावी राजनीतिमा आफुलाई फाईदा हुने मानसिकता हावी भएर एमाओवादी र एमालेबीच धेरै कटुताको सम्वन्ध सुरु हुन थाल्यो । चाहे त्यो सरकारभित्र होस् चाहे संविधानसभामा । एमाले अहिले खुम्चीएकै अवस्थामा एमाओवादीलाई भित्तामा पुर्‍याउन  सकियो भने भावी चुनावी राजनीतिमा सुरक्षित भईन्छ भन्ने रणनीतिमा देखियो । एउटै खालका भोट बैक भएका यि दुई दलबीच भावी राजनीतिबीचको टकराव सुरु हुन थाल्यो । एमाओवादी पनि गणितिय हिसावले प्राविधिक रुपमा सानो दल भएपनि एजेण्डा, पहुँच र क्षमताका हिसावले आफुहरु नै पहिलो पार्टी हौ भन्ने अहममा रहयो । उसले पनि एमालेमा सरेको भोट बैकलाई फर्काउन संविधानसभाभित्र छलफल भएको एजेण्डाबाट खेल्नु पर्छ भन्ने रणनीति बनायो, जहाँ उ केही हदसम्म सफल पनि भयो । अहिले संविधानसभाभित्रको संविधान निर्माण प्रक्रियालाई हेर्ने हो भने एमालेले उठाउदै आएको प्रायः सबैजसो एजेण्डा छोडिसकेको छ । जसलाई शनिबार खुलामञ्चमा भएको भव्य सभामा एमाओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले पार्टीको सार्थकता सकिएको रुपमा व्याख्या गरिसकेका छन् ।

दलहरुबीच यस्तै-यस्तै चु्नावी ट्याक्टीस हावी हुने हो भने यो संविधानसभाले पनि संविधान दिन सक्ने लक्षण देखिदैन । दलहरुले भने जस्तै सर्वसहमति सम्भव नभएपनि अधिकतम सहमतिमा दलहरु जुट्नै पर्छ । संविधानसभाभित्र अंकगणित हावी हुनु हुदैन । नेताहरु आफ्ना दलका स्वार्थमा होईन, एजेण्डामा सहमतिमा लाग्नु पर्छ । मलुकको आवश्यकता के हो ? हामीभन्दा पछि लोकतन्त्र पाएका मुलुकहरु अहिले कहाँ पुगे ? हामी अझै किन अल्पविकसित मुलुकमा रुमालिरहेका छौ ? दैनिक २ हजारभन्दा बढि हाम्रो युवाहरु अरवको खाडीमा किन जान बाध्य भएका छन ? हाम्रा युवतीहरु मुम्बई, दुवई र मलेसियाको बारहरुमा जानु नपर्ने अवस्था कसरी ल्याउने ? मुलुकमा ब्याप्त रहेको भष्ट्रचार, सुशासन र अन्याय-अत्याचारबाट कसरी मुक्ति दिलाउने ? यि प्रश्नहरुको जवाफ चाहिएको छ जनातालाई । यि -प्रश्नहरुले उठाएका एजेण्डा चाहिएको छ । यिनै प्रश्नको सुनिश्चितता चाहिएको छ ।

लोकतन्त्रको आधारभुत मान्यता नै बहुमत जनाताको समस्या समाधान गर्नु हो । त्यसैले जनताका समस्यालाई निहिन रुपमा अध्ययन गरेर संविधानमा तिनलाई घुसाउने प्रयास गर दलहरु । तत्कालिन स्वार्थमा अहिले जस्तो प्रवृत्ति छोडेर त्रिभुवन विमानस्थलमा बैदेशिक रोजगारीका लागि लाग्ने लाईनमा लामबद्ध निर्देशहरुको अनुहार हेर । गल्र्फको तातो हावामा खटिएका नेपालीहरुको पिडा हेर । त्यही छ कस्तो संविधान बनाउने भन्ने प्रश्नको जवाफ । तसर्थ यसपटक जनताले दिएको संविधान निर्माणको अवसरलाई खेर नफाल । दलिय स्वार्थलाई पर राखेर वार्तामा बसे सहमति नहुने त्यस्तो केही कारण नै छैन । तर दलहरुको लक्ष्य एउटै हुनु पर्छ- मुलुकको विकास र लोकतन्त्रको वास्तविक उपयोग । त्यसको लागि सत्तापक्षको संविधानसभाभित्र प्रक्रियाको लिडेढिपि र सहमति भन्दै लम्वाई रहने विपक्षीको जुक्ति दुवै त्याग् र सार्थक वार्ताको टेवलमा बस् । त्यसले मात्रै दल र जनता दुवैको हित गर्छ ।

 

राधाकृष्ण र विजय एमाले केन्द्रीय सदस्य मनोनित

radha

काठमाडौं, फाल्गुन १७ : एमाले छाडेर पुनः फर्केका दुई नेतालाई एमालेले केन्द्रीय सदस्य मनोनयन गरेको छ ।
आईतबार बसेको स्थायी कमिटी बैठकले नेताहरु राजधाकृष्ण मैनाली र विजय सुब्बालाई केन्द्रीय सदस्य मनोनयन गरेको हो । पार्टीमा फर्केकाहरुमध्येबाट सुब्बा र मैनालीलाई केन्द्रीय सदस्य मनोनीत गरेको उपाध्यक्ष भीम रावलले जानकारी दिए ।

मैनाली शाहीकालमा मन्त्री हुँदै तीन वर्षअघि एमाओवादीमा गएका थिए । शाहीकालमा राजासँग वार्ता गरेको भन्दै उनलाई स्थायी कमिटीबाट निश्कासन समेत गरिएको थियो । पछि एमाओवादी प्रवेश गरेर सल्लाहकार भए पनि कुनै पनि बैठकमा नबोलाएपछि निष्क्रिय बस्दै आएका थिए । पञ्चायत कालमा भएको झापा आन्दोलनका एक अगुवा रहेका मैनाली तत्कालिन मालेका संस्थापक समेत हुन् ।

सुब्बा एमाले तत्कालिन उपाध्यक्ष अशोककुमार राई नेतृत्वको संघीय समाजवादी पार्टीमा गएका थिए । उनी ६ महिनाअघि एमालेमा पुनः फर्किएका हुन् । स्रोतका मैनालीलाई स्थायी कमिटीमा लैजाने तयारी भएको छ भने सुब्बा पोलिट्ब्यूरो सदस्य बन्नेछन् । मैनालीले आफू स्थायी कमिटीमा रहेकैबेला निश्कासन गरिएकाले पुनर्स्थापित हुनुपर्ने माग राख्दै आएका थिए । सुब्बा पार्टी छाड्नुअघि वैकल्पिक पोलिट्ब्यूरो सदस्य थिए ।

1 310 311 312 313 314 328